Yaşam aktivitelerine dayalı hemşirelik modeline göre çölyak hastalığı olan çocuğun değerlendirilmesi ve hemşirelik bakımı: olgu sunumu

Abstract

Giriş: Çölyak hastalığı, genetik olarak duyarlılığı olan bireylerin glüten proteinleri almaları durumunda ortaya çıkan yaygın bir enteropati olup ömür boyu devam eden bir hastalıktır. Bu nedenle kanıta dayalı bakım uygulamaları ile hastalık uyum ve yönetim sürecinin gerçekleştirilmesi gerekir. Hemşirelik, kuram, araştırma ve uygulamaları esas alan bir meslektir. Temel amaç, bireyin sağlık durumunu dikkate alarak, inovatif yaklaşımlarla, bilimsel bilgiler ışığında bakım uygulamalarını gerçekleştirmektir. Kavram, kuram ve modeller, hemşirelik bakım uygulamalarının bilimsel temele dayandırılmasını sağlayan temel taşlar olup, her hemşirenin verdiği bakımı bir kuram veya modele dayandırması gerekir. Olgu Sunumu: Roper-Logan-Tierney tarafından geliştirilen Yaşam Aktiviteleri Hemşirelik Modeli, 12 grupta topladığı günlük aktivitelerin sağlanması ve sürdürülmesinde hastaya destek olmaya ve bu aktivitelerin ne düzeyde hasta tarafından bağımsız şekilde yapıldığına odaklanır. Bu olgu sunumunda, çölyak hastalığı tanısı konan bir çocuk hastaya Yaşam Aktiviteleri Hemşirelik Modeli kapsamında verilen bakımın bir örneğine yer verilmiştir. Veriler, hasta ve aile üyeleri ile yapılan görüşmeler, sözel ve sözel olmayan hasta davranışları, araştırmacı gözlemi ve hasta dosyalarından elde edilmiştir. Model esas alınarak uygulanan amaçlı hemşirelik bakımı, hastanın yaşam aktivitelerinin karşılanmasına yarar sağlamıştır

Introduction: Celiac disease is a common enteropathy occurring among genetically sensitive people when they take gluten proteins and is a disease that lasts life-long. Therefore; it is necessary to provide disease-adaptation and disease-management through evidencebased care practices. Nursing is a profession that is based on theory, research and practice. The basic objective is to provide care practices through scientific knowledge and innovative approaches by taking individual’s health status into consideration. In nursing care practices; doctrines, theories and models are keystones that base nursing care practices on scientific grounds and each nurse should base their care on a theory or model. Case Report: Model of nursing based on activities of living developed by Roper-Logan-Tierney focuses on supporting patients in realizing and maintaining daily activities under 12 groups and on how independently patients realize these activities. This case report included a care practice given to a pediatric patient diagnosed with celiac disease according to model of nursing based on activities of living. The data were collected from the interviews with the patient and family members, verbal and non-verbal patient behaviors, researcher’s observation and the patient’s files. The directed nursing care given according to the model became beneficial in meeting the patient’s needs of daily life activities.