KADININ TOPLUMSAL ÇIKMAZININ HAPİSHANE BOYUTU: KARILAR KOĞUŞU

Abstract

Başlangıcından beri Türk romanında, toplumsal yapının sunumunda ve çözümlenmesinde kadına da yer verilmiştir. İlk romanlarda kadının görevi biraz dekoratif kalabilir fakat kadın, Cumhuriyet dönemi romanında gerek bireyin gerekse toplumsal yapının yapıcı veya bozucu bir ögesi olarak canlı bir şekilde işlenmiştir. Çalışmada toplumsal hayat içerisinde birçok açıdan \"öteki\" olarak yaşamaya mecbur bırakılan kadınların özgürlüklerinden yoksun kaldıkları zaman, bir hapishane ortamında, nasıl bir \"ötekilik\" yaşayabildiklerini Kemal Tahir'in \"Karılar Koğuşu\" romanı çerçevesinde ortaya koymak amaçlanmıştır. Hapishane ile ötekilik kavramlarıyla ve Karılar Koğuşu romanıyla ilgili kaynaklar kullanılmıştır. Türk toplumunun sosyal ve ekonomik yapısının kökenlerine yönelen Kemal Tahir'in romanlarında, kadının romandaki işlevleri belirgin ve etkileyici bir şekilde artmıştır. Onun toplumsal çözümlemelerinde hapishane önemli bir yer tutar. O, hapishane içini anlattığı birçok romanında Anadolu insanının hangi sosyolojik ve tarihsel etkenlerden dolayı nasıl davrandığını belirlemeye çalışırken kadınlara da yönelir. Karılar Koğuşu, bu bağlamda Anadolu kadının davranışlarını, korku ve beklentilerini sosyal ve ekonomik temelleri ile sorgulayan bir romandır. Kemal Tahir'in Malatya Cezaevi'nde tuttuğu notlardan oluşan Karılar Koğuşu'nda kadınların hapishane ve bu hayata sürükleyen hapishane dışı hayatları, İstanbullu gazeteci Murat Bey'in bakış açısıyla verilir. Kemal Tahir'in kadın mahkûmları tüm detaylarıyla anlattığı bu roman, kadınların hem dışarıda hem içeride nasıl bir \"ötekileşme\"ye maruz kaldıklarının açık bir göstergesidir. Hapishane idari yapısıyla dışarıdaki düzenin kurbanlarını daha da fena durumlara düşürmemeli, adaletiyle, eğitimiyle ıslaha yönelmelidir.