TIVA KAHRAMANLIK DESTANI "KAÑGIVAY- MERGEN"DE KÖTÜLÜK SORUNU

Abstract

Mitler, temelde \"iyi\" ile \"kötü\"nün çatışması üzerine kurgulanmışlardır. Yaratılış ve eskatoloji mitlerine göre, iyiyi temsil eden doğaüstü varlıklarla kötüyü temsil eden doğaüstü varlıklar arasındaki çatışma, iyilikle kötülüğün sınırlarını belirlemiştir. Mitlerin doğaüstü varlıklarının yürüttükleri bu mücadele, kahramanlık destanları ile yeryüzüne inmiş, iyi ile kötünün temsilcileri olan kahramanlar arasında yaşanır olmuştur. Kahramanlık destanlarındaki iyi ile kötünün mücadelesi, insanların insanlarla, toplumların toplumlarla mücadelesi şeklinde gerçekleşmekle birlikte, daha mitik karaktere sahip olanlarında bu mücadelelere göğü ve yeraltını temsil eden doğaüstü varlıklar da dâhil olabilmişlerdir. Kahramanlık destanlarındaki iyi ile kötünün mücadelesini, dinlerle mitlerin tanımladığı iyilik ve kötülük anlayışlarının yanı sıra, dünya üzerindeki şartlar, olaylar ve çıkarlar biçimlendirmiştir. Bu nedenledir ki merkezinde insan topluluklarının yer aldığı kahramanlık destanlarının iyilik ve kötülük anlayışları sübjektiftir. Bu çalışmada Tıva kahramanlık destanlarından \"Kañgıvay-Mergen\" kötülük algısı, kötülüğün kaynakları, tarafları, oluş biçimleri ve sonuçları bakımından incelenmeye çalışılmıştır. İncelemede, destanın konusu gereği, kötülüğün ana kaynaklarından olan ahlak sorunu üzerinde de ayrıca durulmuştur. Yapılan tespit ve değerlendirmeler, \"ahlaki kötülük\"ün destandaki çatışmalarda önemli bir yere sahip olduğunu göstermiştir