Üretken yapay zeka ve mimari obje üretim

Abstract

Üretken yapay zekanın, mimari objenin üretim pratiklerine eklemlenmesi, tasarımda önemli bir evrimi temsil etmektedir. Geleneksel tasarım paradigmalarına meydan okuyan bu durum, tasarım süreçlerinde teknoloji ve insan eylemliliğinin rollerinin yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Çeşitli felsefi ve teorik çerçeveler aracılığıyla bu dinamik etkileşimi incelemek, mimari tasarımda bir aktör olarak üretken yapay zekanın mimarlık alanındaki mimari objelerin üretimindeki potansiyel etkisini anlamamıza olanak tanır. Mimari tasarım ve temsil süreçlerindeki bu değişimler, bir sanat dalı olarak mimarlıkta geleneksel obje ve süje kategorilerinin yeniden tanımlanmasını gerektirmektedir. Burada obje, tasarımın temsili ya da fiziksel mimari bir yapı olabilir. Bu çalışma, objeyi yeniden tanımlamak için Yeni Gerçekçilik akımının bakış açısını kabul eder. Yeni Gerçekçilik, objeyi (insan olmayanı) edilgen bir yapının ötesinde bir etken olarak kavrama temeline dayanmaktadır. Çalışma, geleneksel objeyi ve üretim süreçlerindeki konumunu yeniden tanımlamayı amaçlamaktadır. Bu tanım için Yeni Gerçekçilik şemsiyesi altında toplanan Bruno Latour'un Aktör-Ağ Teorisi (AAT)’ndeki insan olmayan eyleyeni aktant ve yarı-nesnesi, Michel Serres'in sanki-nesne teorisi(quasi- objects), Timothy Morton'un hiper-nesne (hiper-objects) kavramından yararlanılır ve bu kavramlar aracılığıyla üretilen jeneratopya (genera-topia) kavramı ile açıklanır. Bu kavramlar, hümanist söylemlerin ötesine geçerek, dijital dönüşüm sürecinde, özellikle üretken yapay zeka bağlamında, süje ve obje arasındaki temas ile oluşturulan mekanların/ilişkilerin melez ve heterotopik yapısını ve eylemliliğini ortaya koymayı olanaklı kılar.

The incorporation of generative artificial intelligence into the production practices of architectural objects represents a significant evolution in design. Challenging traditional design paradigms necessitates reassessment of the roles of technology and human agency in design processes. Examining this dynamic interaction through various philosophical and theoretical frameworks allows us to understand the potential impact of generative AI as an actor in architectural design on the production of objects in the field of architecture. These changes in architectural design and representation processes require a redefinition of the traditional categories of objects and subjects in architecture as art forms. Here, an object can be a representation of the design or a physical architectural structure. This study adopts the perspective of the new realist movement to redefine an object. New realism is based on an understanding of an object (non-human) as an agent rather than a passive construct. This study aims to redefine the traditional object and its position in the production process. For this definition, Bruno Latour's actor-agent and quasi-object in Actor-Network Theory (ANT), Michel Serres' quasi-object theory, Timothy Morton's concept of hyper-objects, which are gathered under the umbrella of new realism, are utilized and explained with the concept of genera-topia produced through these concepts. Going beyond humanist discourses, these concepts make it possible to reveal the hybrid and heterotopic structure and agency of spaces/relationships created by the contact between subject and object in the process of digital transformation, especially in the context of generative artificial intelligence.