Kültürün merkezi İstanbul’dan ekonomiksosyal çatışmanın merkezi İstanbul’a -kültürel bir başkentten gecekondu şehrine geçiş

Abstract

Araştırmanın Temelleri: İstanbul’un kültürel bir başkentten, gecekondu şehrine dönüşümünün edebi eserlere yansıması. Araştırmanın Amacı: Ele alınan örneklerde dile getirilen İstanbul’a dair kültürel algı ve sosyo-ekonomik algının mukayese edilerek, İstanbul’un kültürel bir başkentten bir gecekondu şehrine dönüşmesinin temellerine işaret edilmesi. Veri Kaynakları: Samiha Ayverdi’nin İbrahim Efendi Konağı adlı hatıra kitabı ve Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Huzur romanıyla, Orhan Kemal’in Gurbet Kuşları ve Latife Tekin’in Berci Kristin Çöp Masalları romanları Ana Tartışma: Değişen sosyal ve siyasal şartlar, buna bağlı olarak insan zihniyetinde de bazı değişimlerin yaşanmasını zaruri kılmaktadır. Yeni ihtiyaçlar, artan nüfus ve gittikçe zorlaşan hayat şartları, İstanbul’un kültürel dokusunu zedelemiştir. Bunun sonucu olarak da “saltanat makamı”ndan, “ekmek kapısı”na dönmüştür İstanbul. Özellikle 1950’li yıllardan sonra Anadolu’dan yoğun bir göçe maruz kalan “şehir”, gecekondulaşma ile birlikte dış görünümünün değişmesi sonucu kültürel kimliğinden uzaklaşmış ve yeni bir “kent” görünümüne bürünmüştür. Kültürel anlamda kimliğin değişmesi edebi eserlerde de yansımasını bulmuştur. Sonuçlar: Artan nüfusuyla birlikte kültürel dokusu zedelenen İstanbul, “saltanat makamı”ndan, “ekmek kapısı”na dönüşmüştür. Özellikle 1950’li yıllardan sonra Anadolu’dan yoğun bir göçe maruz kalan “şehir”, gecekondulaşma ile birlikte dış görünümünün değişmesi sonucu kültürel kimliğinden uzaklaşmış ve yeni bir “kent” görünümüne bürünmüştür. Bunun sonucu olarak, kültürel algı yerini ekonomik ve sosyal çatışmalara bırakmıştır. Yüz yıllık bir süreç içerisinde meydana gelen bu değişim, ele alınan dört eserde de yansımalarını göstermektedir

Bases of Research: This comparison makes a signe to taransformation bases of taransion from cultural capital to slum city. Purpose of the Research: The author compares cultural perception centered on İstanbul stated by the examples of Samiha Ayverdi’s Ibrahim Efendi Konağı and Ahmet Hamdi Tanpınar’s Huzur with economic and socio-economic perception in the novels of Orhan Kemal’s Gurbet Kuşları and Latife Tekin’s Çöp Masalları. This comparison makes a signe to taransformation bases of taransion from cultural capital to slum city. Resources of Data: Samiha Ayverdi’s Ibrahim Efendi Konağı and Ahmet Hamdi Tanpınar’s Huzur and Orhan Kemal’s Gurbet Kuşları and Latife Tekin’s Çöp Masalları Main Discussion: Changing social and political conditions make human mentality to experiance some variations necassary. New needs, population increase and getting more and more difficult living conditions damage the cultural structure of İstanbul. Because of this, it has turned from sultanate mod to labor gate. Together with slum process, getting some dense migration from Anatolia especially after 1950’s , Istanbul has loosed its outer outlook, causing to became alienated to its cultural identity and to have a new city outlook. Conclusions: Together with slum process, getting some dense migration from Anatolia especially after 1950’s , Istanbul has loosed its outer outlook, causing to became alienated to its cultural identity and to have a new city outlook.