Bankaların ESG skorlarını etkileyen finansal oranların belirlenmesi; Türk bankacılık sektöründen kanıtlar

Abstract

Bankacılık sektörü, ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliği açısından kredi aracılığı ve likidite temini gibi temel işlevleriyle kritik bir rol üstlenmektedir. Sektörde meydana gelen olumlu gelişmeler finansal piyasalarda istikrarı desteklerken, olumsuzluklar kırılganlıkları artırmaktadır. Öte yandan, Çevresel, Sosyal ve Yönetişim (ESG) skorları, büyük şirketlerin sürdürülebilirlik ve etik uygulamalar çerçevesinde nasıl değerlendirildiğini göstermekte ve yatırımcılar için önemli bir gösterge niteliği taşımaktadır. Bankacılık sektörü, sermaye tahsisi ve finansal aracılık işlevleri nedeniyle ESG kriterlerinin uygulanmasında önemli bir konuma sahiptir. Bu çalışmada Türkiye’de faaliyet gösteren 6 bankanın 2013-2023 dönemi için yıllık verileri kullanılmıştır. Çalışmada panel veri analiz yöntemi uygulanmış ve regresyon modeli yardımıyla ilişkiler test edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak ESG skorları, bağımsız değişken olarak ise bankaların finansal performansını yansıtan aktif karlılığı, özsermaye karlılığı, finansal varlıklar / toplam varlıklar, tüketici kredileri/toplam krediler, likit aktifler/toplam aktifler, faiz gelirleri/toplam aktifler ve toplam aktifler gibi oranlar kullanılmıştır. Çalışmada bankaların ESG skorlarını etkileyen oranlar belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan korelasyon analizinde aktif karlılığının ve özsermaye karlılığının yönetişim skoru ile yüksek korelasyona sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aktif karlılığının ve özsermaye karlılığının ESG skorlarını pozitif olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

The banking sector plays a critical role in the sustainability of economic activities with its basic functions such as credit intermediation and liquidity provision. While positive developments in the sector support stability in financial markets, negativities increase vulnerabilities. On the other hand, Environmental, Social and Governance (ESG) scores show how large companies are evaluated within the framework of sustainability and ethical practices and are an important indicator for investors. The banking sector has an important position in the implementation of ESG criteria due to its capital allocation and financial intermediation functions. In this study, annual data from 6 banks operating in Turkey for the period 2013-2023 were used. Panel data analysis method was applied in the study and the relationships were tested with the help of regression model. ESG scores were used as dependent variables in the study and ratios such as return on assets, return on equity, financial assets / total assets, consumer loans / total loans, liquid assets / total assets, interest income / total assets and total assets reflecting the financial performance of banks were used as independent variables. The study attempted to determine the ratios affecting banks' ESG scores. In the correlation analysis, it was concluded that return on assets and return on equity had a high correlation with the governance score. It was concluded that return on assets and return on equity positively affect ESG scores.