Çok amaçlı karar verme tekniği olan hedef programlama yardımıyla bir gıda işletmesinde üretim planlaması

Abstract

Doğrusal hedef programlama, çok amaçlı karar verme teknikleri arasında en fazla kabul görmüş ilk yöntemdir. İşletmeler asıl hedefleri olan ayakta kalma ve kar planlamanın yanı sıra, çok sayıda farklı hedefler belirlerler. Bu hedeflerin bazıları birbirlerini tamamlar nitelikteyken, bazıları da birbirleriyle çelişen hedeflerdir. Bu şekilde çok sayıda hedefi uzlaştıracak bir çözüm geliştirmede doğrusal programlamanın yetersizliği, yöneylem araştırmacılarını yeni bir algoritma geliştirmeye yöneltmiştir. Bu çalışmada gıda sektöründe hizmet veren ve çok geniş bir ürün yelpazesine sahip üretim işletmesinin verileri kullanılarak, işletmenin üretim planlaması yapmasına yardımcı olacak hedef programlama modeli oluşturulmuş ve çözülmüştür. Çözüm sonucunda, işletmenin belirlediği hedeflerine ulaşmasını sağlayacak üretim planı önerilmiş, üretimine ağırlık verilmesi gereken ürünler belirlenmiştir.

Linear goal programming is the most widely accepted method among multi-objective techniques. Companies have many other goals apart from the main goal of surviving and making profit. Some of these goals may support each other, some of them may be contradictory. Operational researchers try to develop new techniques, due to the inability of linear programming in finding a solution to reconcile these goals. In this study, goal programming model which helps to determine production planning is constructed and solved by using data of a sample company. As a result of the solution, a production plan that provides company to achieve goals is suggested and products that should be produced are determined.