Triatlon sporunu yapan sporcuların müsabaka öncesi ve sonrası durumluluk ve sürekli kaygı düzeylerinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, triatlon branşıyla aktif olarak ilgilenen sporcuların müsabaka öncesi ve sonrası durumluluk ve sürekli kaygı düzeylerini karşılaştırmak ve bu düzeylerin yaş, spor yaşı ve cinsiyet gibi değişkenlerle olan ilişkilerini incelemektir. Çalışmaya, 2024 yılında Ordu, Isparta Eğirdir ve Bursa Mudanya’da düzenlenen Türkiye Triatlon Şampiyonaları’nda yarışan, yaşları 13 ile 18 arasında değişen toplam 110 triatlet (64 erkek, 46 kadın) gönüllü olarak katılmıştır. Verilerin toplanmasında, Türkçeye Öner ve Le Compte (1985) tarafından uyarlanan Durumluluk-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) kullanılmıştır. Sporculara ölçek, müsabaka öncesi ve sonrası olmak üzere iki zaman noktasında uygulanmıştır. Veriler SPSS 30 programına aktarılmış; normallik testi sonrasında Bağımlı Örneklem t-testi, Pearson korelasyon testi ve Bağımsız Örneklem t-testi ile analiz edilmiştir. Müsabaka öncesi ve sonrası durumluluk kaygı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0.01). Buna karşılık, sürekli kaygı düzeylerinde anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Yaş ve spor yaşı değişkenleri ile her iki kaygı türü arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0.01). Ayrıca, cinsiyet değişkenine göre tüm kaygı düzeylerinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Triatletlerin müsabaka öncesi durumluluk kaygı düzeyleri, müsabaka sonrasına kıyasla belirgin şekilde daha yüksek bulunmuştur. Bu durum, yarışma öncesi yaşanan belirsizlik ve baskının kaygı düzeyini artırdığını göstermektedir. Ayrıca yaş, spor yaşı ve cinsiyetin kaygı düzeyleri üzerinde belirleyici etkileri olduğu anlaşılmıştır. Elde edilen bulgular, spor psikolojisi alanında müsabaka öncesi döneme yönelik kaygı yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.The purpose of this study is to compare the pre- and post-competition state and trait anxiety levels of athletes actively involved in triathlon and to examine the relationships between these levels and variables such as age, sports age, and gender. The study included a total of 110 triathletes (64 males, 46 females) aged between 13 and 18 who voluntarily participated in the 2024 Turkey Triathlon Championships held in Ordu, Isparta Eğirdir, and Bursa Mudanya. The State-Trait Anxiety Inventory (STAI), adapted into Turkish by Öner and Le Compte (1985), was used to collect data. The scale was administered to the athletes at two time points: before and after the competition. The data were transferred to SPSS 30; after a normality test, they were analyzed using the Dependent Sample t-test, Pearson correlation test, and Independent Sample t-test. A statistically significant difference was found between pre- and post-competition state anxiety levels (p<0.01). In contrast, no significant change was observed in trait anxiety levels. Negative and significant relationships were found between age and sports experience variables and both types of anxiety (p<0.01). In addition, significant differences were found in all anxiety levels according to gender. Triathletes' pre-competition state anxiety levels were significantly higher than post-competition levels. This indicates that the uncertainty and pressure experienced before the competition increased anxiety levels. Furthermore, it was found that age, sports experience, and gender have significant effects on anxiety levels. The findings highlight the necessity of developing anxiety management strategies targeting the pre-competition period in the field of sports psychology.