Yahya Kemal'in eserlerinde kültür unsurları -dil, edebiyat, tarih, din-

Abstract

Yahya Kemâl, 1884-1958 yılları arasında yaşamıştır. O'nun yaşadığı yıllar, Türk milletinin siyasal ve sosyal yönden en çalkantılı yıllar olarak tarihe geçmiştir. Yahya Kemâl altı yüz yıllık Osmanlı Türk Devleti'nin çöküş acılarını ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş heyacanını bir arada yaşamıştır. "Balkanların çocuğu" olan Yahya Kemâl, doğup büyüdüğü toprakların vatan olmaktan çıkışını Türk aydınlarının millî kültür unsurları konusunda tereddüte düşüp yeni arayışlara yönelerek, değişik reçeteler hazırladıklarını, azınlıkların Türk milleti ve devletini yıkmak için oynadıkları oyunları bizzat yaşayarak görmüş ve öğrenmiştir. Yaşadığı devrin siyasal ve sosyal çalkantıları arasında gençlik yıllarında bir ara kimlik bunalımına da giren Yahya Kemâl, çocukluk yıllarında aldığı sağlam aile eğitimi ve kendisinin dikkatli gözlemi ile bu dönemi çabuk atlatarak millî kültür unsurlarına yönelmiştir. Yahya Kemâl, "Türklüğü tarih ortasında ve coğrafyada aramak" şeklinde özetlediği metotla geniş tarih bilgisi ve kültürü edinerek Türk milletini ve onun kültür unsurlarını âdeta yeniden keşfetmiştir. Şiir ve nesirlerinde bu kültür unsurların gelip geçici fikir ve sanat akımlarına kapılmadan halis sanat ve zevk ölçüleri içinde işleyerek Türk milletine sunmuştur. Büyük şairlik ve sanatkarlığının yanında bir fikir adamı olarak da değerlendirilebilecek olan Yahya Kemâl'in eserlerinde başta, dil, edebiyat, tarih, din, müzik, mimarî, olmak üzere diğer kültür unsurları geniş bir yer tutmaktadır. Yahya Kemâl, eserlerinde kültür unsurlarını, sanat ve edebiyatı herhangi bir ideolojinin emrine vermeden, kuru bir propaganda basitliğine de düşmeden işlemeyi başarmıştır. Gelip geçici moda fikir ve sanat akımlarının dışında kalarak kalıcı olana yönelmiş ve böylece Türk milletinin klâsik bir sanatkârı olarak eserleri ile Türk edebiyatına damgasını vurmuştur.