Türk kültür turizmi açısından Ahilik

Abstract

Kültür turizmi denilince arkeolojik sit alanları, antik kentler, ören yerleri, müzeler ve diğer tüm kültürel varlıklar hatırlanmaktadır. Türkiye'de tarih öncesi çağlardan günümüze kadar ulaşan, değişik uygarlıklara ve Türk kültürüne ait çok sayıda kültürel varlık bulunmaktadır. Bunların içinde, Tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan Selçuklu kervansarayları, o dönemin iktisadi ve sosyal hayatı hakkında bilgi verecek şekilde düzenlendiği takdirde, Türk kültür turizmi açısından büyük kazançlar sağlanacaktır. Tarihi İpek Yolu Projesi kapsamında birtakım çalışmalar bulunmakla birlikte, bunlar kervansarayları sadece ticari kurumlar olarak turizme kazandırma çabasından daha öteye geçmelidir. Bunu sağlamak için 13. yüzyılda Türkiye'de yaygınlaşmış olan Ahilik, Bektaşilik ve Mevlevilik kurumları titiz bir çalışma ile irdelenerek; "tarihi canlandırma" diyebileceğimiz yöntemlerle İpek Yolu projesi içindeki yerini almalıdır.

Bu tasavvuf akımlarına ait merkezi mekanlardan hareketle; buraları gezmek, görmek, incelemek ve araştırma yapmak isteyen insanlara bu kurumların fonksiyonlarını sergileyen tarihi modeller ortaya konulmalıdır. Günümüzde bu yerleri sadece müze veya sınırlı sayıda ziyaret edilen mekanlar olmaktan çıkaracak ve daha yoğun ilgi çekecek hale getirmek, ancak "Tarihi Canlandırma" yöntemi ile mümkündür. Dünyada bu tür uygulamaların pek çok örneği vardır. Mesela İspanya'da, Kristof Kolomb'un sefere çıktığı üç parça gemi bu yöntemle aynı limanda inşa edilmiş; tarihi dekorlar aynen canlandırılarak tarihle turizmin buluşması sağlanmıştır.

Ahilik örgütü de benzer şekilde bir canlandırma ile Türk tarihinde önemli bir yere sahip olan değerlerimizin turizmle buluşturulmasında örnek bir adım olacaktır. Böyle bir uygulamanın Türk turizmine ve kültürüne yapacağı olumlu katkıları saymaya sanırım gerek yoktur. Bu çalışmada; konunun tarihi ve kültürel yönleri ile Türk turizmine katkıları, gerekçeleriyle birlikte ayrıntılı olarak ele alınacaktır.When culture tourism is mentioned, archaeological sites, ancient cities, monuments, museums, and other cultural entities are referred to. There are numerous cultural entities belonging to Turks and various civilizations from pre-historic periods to our time in Turkey. Among these, the Seljuk caravanserais on the historical Silk Road will bring great benefits in terms of Turkish culture tourism if organized in such a way as to supply information about the social and economic life of that period. There are some studies regarding the Historical Silk Road Project, but they should be more than just attempts at gaining commercial value from these institutions for tourism. To realize this, institutions such as Akhism (Ahilik), Bektashism, and Mevlevism, which were prevalent in the 13th century, should be studied thoroughly and take their place within the Silk Road project by means of a method which we can call "Historical Revival".

Historical models exhibiting the functions of these institutions should be formed for those who would like to see, visit, and study them, starting from the central locations belonging to these Sufi ways. In our time, it is possible to make these places receive greater attraction and to save them from being mere museums or limited-interest visit sites only through the method of "Historical Revival". There are a great number of examples of such applications in the world. For instance, in Spain, the three ships with which Christopher Columbus made his voyage were built in the same port using this method, and history and tourism met through reviving the same historical settings.

Through a similar revival, the Akhism organization will be a significant step for the combination of tourism and our values, which have a great place in Turkish history. Such an application will certainly bring great benefits to Turkish tourism and culture. This paper will study at length the historical and cultural aspects of this approach and its contributions to Turkish tourism with its justifications