Traditional molasses production from different plants in Anatolia and its ethnobotanical features

Abstract

The molasses produced in a widespread manner in Turkey, loved by people, often as simple or traditional breakfast consumed is a product. Molasses, traditionally grapes, mulberries, figs, apples, and sugar from fruits that contain sugar, such as liquid or solid the form are manufactured. In this study, 18 kinds of molasses varieties made of production traditionally in different regions of Turkey have been identified. The survey was carried out in 53 provinces and 74 districts. Molasses types were observed from the mentioned fields and the information regarding local names, medicinal using and production methods obtained questioning the local people. The production of molasses is an important source of income for people in the local region. Fruit and herbal materials collected to make molasses are gathered directly by the local villagers, especially unemployed people with financial difficulties. While grape molasses is consumed for food purposes in almost every province in Anatolia, especially molasses made from plants such as juniper, pine and carob are consumed for health purposes. Gezo (Oak) molasses produced in a very narrow area in Anatolia is interesting molasses produced from acorns and leaves.

Türkiye'de yaygın olarak üretilen pekmez, insanlar tarafından sevilen, genellikle sade veya geleneksel kahvaltılık olarak tüketilen bir üründür. Pekmez, geleneksel olarak üzüm, dut, incir, elma ve şeker pancarı gibi glikoz içeren meyvelerden sıvı veya katı formda imal edilmektedir. Bu çalışmada Türkiye'nin farklı bölgelerinde geleneksel olarak üretim yapılan 18 çeşit pekmez çeşidi tespit edilmiştir. Anket 53 il ve 74 ilçede gerçekleştirilmiştir. Söz konusu alanlardan pekmez türleri gözlemlenmiş ve yerel halkla yapılan yüz yüze görüşmelerle yöresel isim, tıbbi kullanımları ve üretim yöntemlerine ilişkin bilgiler elde edilmiştir. Pekmez üretimi yerel bölge halkı için önemli bir gelir kaynağıdır. Pekmez yapmak için toplanan meyve ve bitkisel malzemeler, başta maddi güçlük çeken işsizler olmak üzere yöre köylüleri tarafından doğrudan toplanmaktadır. Anadolu'da hemen hemen her ilde üzüm pekmezi gıda amaçlı tüketilirken, özellikle ardıç, çam ve keçiboynuzu gibi bitkilerden yapılan pekmezler sağlık amaçlı tüketilmektedir. Ayrıca, Anadolu'da çok dar bir alanda üretilen Gezo (Meşe) pekmezi; meşe palamudu ve yapraklarından üretilen ilginç bir pekmezdir.