ÜSKÜP MİLLİ KÜTÜPHANEDE BULUNAN BİR MECMUA VE BU MECMUADAN BİR DESTAN: KISSA-İ AZRAİL, DOĞAN, CEBRAİL, GÖĞERCİN1

Abstract

Günümüzde gerek kütüphanelerde gerekse şahıslarda bulunan yazma eserler, Osmanlı mirasının en değerli eserleridir. Bu yazma eserler, Türk kültürünü tanımak ve tanıtmak açısından bize eşsiz malzeme sunmaktadır. Genellikle \"cönk\" ve \"mecmua\" olarak adlandırılan bu eserler, pek çok alanla ilgili bilimsel incelemeye tabi tutulabileceği gibi, özellikle Osmanlı dönemi Türk dili ve edebiyatını çeşitli açılardan araştırmak için kaynak teşkil etmektedir. Yazma eserler, günümüzde çeşitli kurumlar vesilesiyle tespit edilip dijital ortama aktarılmaktadır. Bu aşamadan sonra yazma eserlerin transkribe edilerek, bilimsel araştırmalarda kullanılır duruma getirilmesi gerekmektedir. Bu yazı, Makedonya'nın başkenti Üsküp'te Milli Kütüphane (National And University Library-St. Clement of Ohrid)'de bulunan OMCT I/170 numaralı mecmuadaki bir metin üzerinedir. Metin, mecmuanın 1b-2b sayfaları arasında olup \"Kıssa-i Azrail, Doğan, Cebrail, Göğercin\" başlığını taşımaktadır. Mesnevî nazım biçimiyle yazılmıştır ve beyit sayısı 36'dır. Manzum dinî destan türü arasında değerlendirilebilecek metnin bazı nüshaları Şükrü Elçin, Nurettin Albayrak ve Namık Aslan tarafından okunmuş ve bazı açılardan incelenmiştir. Eserin nüshalarından yola çıkılarak eserin müellifi hakkında \"Kirdeci Ali\" ismi öne sürülmüştür. Balkan coğrafyasında, özellikle Makedonya'da Osmanlı mirası bütün kültürel unsurlarıyla günümüzde de yaşamaktadır. Yazıda ele alınan \"Kıssa-i Azrail, Doğan, Cebrail, Göğercin\" başlıklı metin, şekil, içerik, işlev gibi açılardan mukayese edilerek incelenecek; Osmanlı mirasının dil ve edebiyat yönü, Balkan coğrafyasındaki yansımasıyla ele alınacaktır.