Türkiye ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri’nde SOKÜM unsurları ve geliştirilmesi

Abstract

Somut olmayan kültürel miras (SOKÜM) unsuları, toplumların kendine has ve nesilden nesile aktarılan kültürel zenginliklerini içermektedir. Bu değerler ülkelerin marka değerini arttırdığı gibi destinasyonların turizm potansiyelini de güçlendirmektedir. Ayrıca SOKÜM unsurlarının korunması ve geliştirilmesi toplum birliğinin sağlanmasına önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu araştırmanın amacı, Türk ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri’nin (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye ve Türkmenistan) somut olmayan kültürel miras listesine kayıtlı unsurlarını doküman analizi yöntemi ile incelemektir. Konu ile ilgili yapılan incelemeler sonucunda, 2024 itibari ile Türkiye ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri’nde en çok SOKÜM unsuruna sahip ülkenin Türkiye (30) olduğu görülmektedir. Bunu sırası ile Azerbaycan (23), Özbekistan (15) ve Kırgızistan (15) izlemektedir. Listede yer alan unsurlar incelendiğinde ortak bir kültürden gelen Orta Asya Türk devletlerinin ortak SOKÜM unsurlarının da olduğu görülmektedir. Özellikle Nevruz ile ince ekmek yapımı ve paylaşımı birçok Türk devleti tarafından ortak miras olarak kabul edilmiştir. Ayrıcan Nevruz ve Nasreddin Hoca bütün Orta Asya Türk Devletleri’nde ortak mirastır. Sonuç olarak, Türk ve Orta Asya Türk Cumhuriyetleri’nin SOKÜM unsurları incelendiğinde hepsinin zengin bir listeye sahip olduğu görülmektedir. Bu gücün daha etkili ve verimli kullanılması için özellikle tanıtım faaliyetlerine ağırlık verilmesi faydalı olacaktır. Böylece bilinirliği artan kültürel değerlerin gelecek nesillere aktarımı daha kolay gerçekleşecektir. Araştırmanın son kısmında konu ile ilgili bazı öneriler sunuluştur.