AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ İÇTİHADINDA HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ İLKESİNİN KULLANIMI ÜZERİNE BİR ANALİZ

Abstract

Hukuk yorumlayıcı bir araçtır. Çokça belirtilen bu görüş aynı zamanda hukukun somutlaştırılmasına ve yaşam pratiği ne aktarılmasına duyulan ihtiyacı anlatır. Bu bağlamda temel bir hukuk prensibi olan hukukun üstünlüğü de uygulamaya aktarılmayı talep eder. Ne var ki hukukun üstünlüğü gibi bir ilkeler manzumesini somutlaştırmak zordur. Dolayısıyla Av rupa İnsan Hakları Mahkemesinin bu tür bir işlevi üstlenmesi dikkate değerdir. Mahkeme, içtihadında hukukun üstünlü ğünü belirli bir bağlama oturtmaktadır. İnsan hakları ve de mokratik ilkelerle bağdaştırılan ve uyumu sağlanan hukukun üstünlüğü, gelinen aşamada Sözleşmesel hakların bütününe nüfuz etmekte ve Mahkeme içtihadının ayrılmaz bir parçası olmaktadır. Böyle olmakla Avrupa İnsan Hakları Mahkeme si, hukukun üstünlüğünün bünyesinde mündemiç ilkeleri bir yandan bir ayraç bir yandan da bir denetim aracı olarak kul lanmaktadır. İşte bu çalışmada biz, hukukun üstünlüğü ilke sinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından kullanılma tarzını incelemekteyiz. Bu doğrultuda hukukun üstünlüğü ilkesinin Mahkemenin içtihat mimarisindeki kapsam alanını ve üstlendiği işlevi ortaya çıkarmaya gayret edeceğiz. Nihai olarak çalışmada geliştirmek istediğimiz sav; hukukun üstün- lüğünün daha çok berraklaştırılmasının gerekliliğini vurgu- lamak ve ilkenin Mahkeme içtihadında daha geniş ve yaygın ölçüde kullanılmasını belirtmek şeklinde ilerlemektedir.