Emziren annelerde sağlık okuryazarlığı, dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı ve etkileyen faktörler

Abstract

Bu çalışmanın amacı, emziren annelerin sağlık okuryazarlığı ve dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerle ilişkili faktörleri incelemektir. Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel bir tasarımla gerçekleştirildi. Çalışmaya, bir çocuk hastanesinde bebeği yatan, araştırmaya katılmaya gönüllü 95 emziren anne dahil edildi. Veriler, Anne-Bebek Anket Formu, Sağlık Okuryazarlığı-Kısa Formu ve Dijital Sağlıklı Diyet Okuryazarlığı Ölçeği kullanılarak toplandı. Verileri analiz etmek için tanımlayıcı istatistikler, karşılaştırmalı analizler ve korelasyon testleri kullanıldı. Çalışmada; emziren annelerin sağlık okuryazarlığı puan ortalaması 33,92±10,40 ve dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı puan ortalaması 31,10±14,39 bulundu. Her iki okuryazarlık arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki bulundu (r=0.487, p=0.001). Gelir düzeyi, sağlık personelinden emzirme ve bebek beslenmesi konularında bilgi alma, emziren annelerin besin tüketiminde değişiklik yapma durumu, bazı emzirme problemleri yaşama durumu ve bu problemleri yaşayan annelerin emzirme danışmanlığı alma durumu ile genel sağlık okuryazarlığı (SOY) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Ek olarak, doğum sonrası annelerin bebekleriyle ten tene temas kurma durumu ile dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı (DSDO) puanları arasında da anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Emzirme ve bebek beslenmesine yönelik internetin bilgi kaynağı olarak kullanılması, bazı emzirme ve bebekle ilgili konularda annelerin araştırma yapması ve beslenme konularında sağlık personelinden destek alma durumları hem SOY hem de DSDO puanları ile anlamlı ilişki bulunmuştur. Buna karşılık, yaş, eğitim düzeyi, ilk emzirme zamanı, bebeğe verilen ilk besin, mevcut beslenme şekli, tamamlayıcı gıdalara başlama durumu, emzik-biberon kullanma durumu ve emzirme süresi planı ile SOY ve DSDO puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç olarak, emziren annelerde sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça, dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı düzeyininde arttığı görüldü. Bilgi kaynağı olarak internet kullanımının her iki okuryazarlık düzeyini de etkilediği görüldü. Bu nedenle emziren annelerde dijital ortamlarda doğru bilgiye erişim becerileri desteklenmelidir. Ek olarak, düşük gelire sahip emziren annelerin sağlık okuryazarlığı puanları daha düşük bulundu. Bu bağlamda, düşük gelir düzeyine sahip annelerin sağlık okuryazarlığı ve dijital sağlıklı diyet okuryazarlığı seviyelerini arttırmaya yönelik müdahalelerin planlanması gerektiği sonucuna varıldı. Emzirme ve bebek beslenmesi konularında bilgi kaynağı olarak sağlık personeli desteğinin, her iki sağlık okuryazarlık puanlarını arttırdığı görüldü.

The aim of this study is to determine the health literacy and digital healthy diet literacy levels of breastfeeding mothers and to examine the fac The study was conducted using a descriptive and cross-sectional design. The study included 95 breastfeeding mothers who were hospitalized with their babies in a children's hospital and volunteered to participate in the study. Data were collected using the Mother-Infant Questionnaire, the Health Literacy-Short Form, and the Digital Healthy Diet Literacy Scale. Descriptive statistics, comparative analyses, and correlation tests were used to analyze the data. In the study, the average health literacy score of breastfeeding mothers was found to be 33.92±10.40, and the average digital healthy diet literacy score was found to be 31.10±14.39. A significant and positive relationship was found between the two types of literacy (r=0.487, p=0.001). A statistically significant relationship was found between income level, obtaining information from health personnel on breastfeeding and infant feeding, changes in the nutritional intake of breastfeeding mothers, experiencing certain breastfeeding problems, and the use of breastfeeding counseling by mothers experiencing these problems, and general health literacy (SOY) scores. Additionally, a significant relationship was found between postpartum mothers' skin-to-skin contact with their babies and digital healthy diet literacy (DSDO) scores. The use of the internet as a source of information on breastfeeding and infant feeding, mothers' research on certain breastfeeding and infant-related topics, and seeking support from health professionals on nutrition issues were found to be significantly associated with both SOY and DSDO scores. In contrast, no statistically significant relationship was found between age, education level, time of first breastfeeding, first food given to the baby, current feeding method, introduction of complementary foods, use of pacifiers/bottles, and breastfeeding duration plan, and SOY and DSDO scores. As a result, it was observed that as the health literacy level of breastfeeding mothers increased, their digital healthy diet literacy level also increased. It was observed that the use of the internet as a source of information affected both literacy levels. Therefore, breastfeeding mothers should be supported in their ability to access accurate information in digital environments. Additionally, breastfeeding mothers with low incomes were found to have lower health literacy scores. In this context, it was concluded that interventions aimed at increasing the health literacy and digital healthy diet literacy levels of mothers with low incomes should be planned. It was observed that the support of healthcare personnel as a source of information on breastfeeding and infant nutrition increased both health literacy scores.