TOPLUMSAL GERÇEKÇİLİK HAREKETİ İÇİNDE KADIN BİR SANATÇI OLARAK NEŞ’E ERDOK

Abstract

Toplumsal gerçekçilik hareketi, sanatta oldukça etkili olmuş; edebiyattan sonra resim alanında da etkisini günümüze kadar devam ettirmiştir. Bu yaklaşımla şekillenen sanat yapıtları konusunu birey ve toplumdan alır. Toplumsal gerçekçi resim sanatı içinde değerlendirilen sanatçılardan Neş’e Erdok, sanat hayatındaki sürekliliği ve kendine has tarzı ile Türk resim tarihi içinde önemli bir yer edinmiştir. Aynı zamanda Güzel Sanatlar Akademisi (Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi)’ nde atölye sahibi olan ilk ressam, kadın profesör olarak dikkat çeken Erdok ’un resimlerinde üç ana izlekten bahsedilebilir. Bunlar, göç, toplumsal olgular, kent yaşamında kadın kimliğidir. Toplumsal gerçekçi figür ağırlıklı eğilimin tipik temsilcilerinden biri olan ressamın, yapıtları üzerinden bireysel dışavurum ve kimlik sorunsalını irdelediği görülür. Sanatçının içeriği ağır basan resimlerinde kadın figürü her zaman ön plandadır. Bu özelliği, O’nu kadın bir sanatçı olarak görmemize imkân vermiştir. Sanatçıyı kadın bir ressam olarak görmemiz bu yazının niyetini ortaya koyar. Bu perspektiften yaklaşarak Erdok’u toplumsal gerçekçi figür hareketi içinde kadın temasının altı çizilmek istenmiş; yazı kapsamında seçilen eserleri toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın amacı, önemli bir toplumsal gerçekçilik hareketi içinde önemli bir yere sahip olan bu sanatçıyı farklı bir gözle yeniden değerlendirmeyi denemek ve bu yolla Türk resim tarihinde kadın temsili üzerinde yeni bir perspektif öne sürmek ve bunun nedenlerini ortaya çıkarma arzusudur. Anahtar K