Peyzaj potansiyelinin kırsal turizm açısından değerlendirilmesi: Göktepe (Karaman) beldesi örneği

Abstract

Hızlı nüfus artışı, yoğun çalışma koşulları, kentleşme, çevre kirliliği, iklimsel değişimler gibi sebeplerden kaynaklı insanların doğal ortamlarda vakit geçirme isteği fiziksel ve ruhsal bir ihtiyaç haline dönüşmüştür. Bu dönüşüm, son yıllarda kırsal turizme yönelik gelişmeleri de beraberinde getirmiştir. Kırsal turizm çalışmaları insanlara farklı eğlence ve dinlenme olanaklarının sunması yanında, bulunduğu bölge için önemli kırsal kalkınma araçlarından biri haline gelmiştir. Ancak ekosistemler üzerindeki değişim ve gelişim hareketleri gibi, kırsal turizm çalışmaları da koruma temelli planlamalar çerçevesinde incelenmeli ve planlanmalıdır. Sürdürülebilir, doğru ve nitelikli planlamalar ve mekânsal analizler yapılabilmesi için alanın mevcut ve geleceğe yönelik olumlu-olumsuz özelliklerinin belirlenmesi gerekmektedir. Peyzaj potansiyellerinin sürdürülebilir kırsal turizm faaliyetleri açısından değerlendirilmesi ve gerekli önerilerin ortaya koyulması bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırma alanı olarak, kırsal turizm potansiyeli bakımından güçlü özelliklere sahip ve Karaman ili sınırları içerisinde yer alan Göktepe beldesi seçilmiştir. Göktepe Beldesi; şifalı çamur yatakları, kaya mezarları, doğal yürüyüş alanları, endemik bitki türü varlığı ve yaban hayatı gibi önemli kaynak değerlerine sahiptir. Ayrıca yörede halen Yörük kültürünün devam ediyor olması çalışma alanını kırsal turizm açısından öncelikli destinasyonlardan biri haline getirmektedir. Çalışma kapsamında belde belediyesi yönetimi ve beldeye bağlı köy muhtarlarıyla çalışma konusu ve alanına ilişkin görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerden elde edilen bilgi ve belgelere ek olarak, yerinde gözlem ve irdelemeler yapılmıştır. Aynı zamanda Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla beldenin ve yakın çevresinin doğal ekosistemine ait altlık haritaları oluşturulmuştur. Elde edilen tüm veriler çerçevesinde Göktepe Beldesi’nin kırsal turizm potansiyeli SWOT analiziyle belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma çerçevesinde beldenin tüm bu özellikleri dikkate alınarak alanın kırsal turizm açısından güçlü ve zayıf yönleri ve geleceğe yönelik olarak fırsat ve tehditler detaylı olarak ortaya konmuştur. Ayrıca kırsal kalkınmanın önemli araçlarından biri olan turizm faaliyetlerinin sürdürülebilirliği açısından çeşitli öneriler getirilmiştir.People's desire to spend time in natural environments due to rapid population growth, intensive working conditions, urbanization, environmental pollution and climatic changes has turned into a physical and mental need. This transformation has brought about developments in rural tourism in recent years. Rural tourism studies have become one of the essential rural development tools for the region where it is located and offers different recreational opportunities. However, just like the change and development movements on ecosystems, rural tourism studies should be examined and planned within conservationbased planning. To make sustainable, accurate and qualified planning and spatial analysis, it is necessary to determine the area’s current and future positive and negative features. This study aims to evaluate the landscape potentials in terms of sustainable rural tourism activities and put forward the necessary suggestions. Göktepe town, which has strong characteristics in rural tourism potential and is located within the borders of Karaman province, was selected as the research area. Göktepe Town has important resource values such as healing mud beds, rock tombs, natural walking areas, endemic plant species and wildlife. In addition, the fact that the Yörük culture continues in the region makes the study area one of the priority destinations in terms of rural tourism. In this study, interviews were conducted with the municipality administration and the village headmen of the town. In addition to the information and documents obtained from these interviews, on-site observations and examinations were made. Moreover, base maps of the natural ecosystem and its immediate surroundings were created with the help of Geographical Information Systems. With the help of all data obtained, the rural tourism potential of Göktepe Town was tried to be determined by strong, weak, opportunity and threat (SWOT) analysis. In addition, various suggestions have been made regarding the sustainability of tourism activities, which is one of the important tools of rural development.