GELENEöİN SÜZGECİNDE TEKE YÖRESİ DELBEKÇİ KADINLARI

Abstract

Bu yazıda, Türkiye'nin güneybatısında Antalya Körfezi ile Fethiye Körfezi arasında Akdeniz'e doğru uzanan ve Teke Yöresi olarak adlandırılan bölgedeki delbekçi kadınlar, Türk kültürünün gelişim, değişim, dönüşüm ve yeni terkipler oluşturabilme işlevinden hareketle tartışılmıştır. Çalışmada, başta Muğla'nın Fethiye ilçesi olmak üzere, Teke Yöresi'nde çalınan delbek adlı vurmalı çalgı etrafında oluşan delbek kültürü ve bu kültürün icracıları; köken, icra ortamı, icra, statü, gelenek, değişim, dönüşüm gibi hususlar açısından değerlendirilmiştir. Yaklaşık altmış yıl önce, kimi zaman kendilerine özgü teşhis ve tedavi yöntemleri, kimi zaman gelecek hakkında kehanetlerde bulunma, kimi zaman da kötü ruhları uzaklaştırma işlevleri açısından delbekçi kadınlar ile Kam analar arasındaki paralelliklere de değinilmiştir. Sosyal, kültürel ve ekonomik hayattaki gelişme ve değişime paralel olarak, bir zamanlar tıpkı Kam analar gibi saygı ve korku karışımı bir ikilemle algılanan bu kadınların, bugün söz konusu konumlarını yitirerek, daha çok müzisyenlik işleviyle öne çıkan delbekçi kadınlara dönüştüğü tespit edilmiştir