Orta öğretim öğrencilerinin kimyasal ve fiziksel değişmelerle ilgili yanlış kavramalarının incelenmesi

Abstract

Kimyasal ve fiziksel değişmeler arasındaki fark, orta öğretim kimya öğrencilerinin öğrenmek zorunda olduğu önemli konulardan birisidir. Bu çalışmanın amacı, 9, 10 ve 11. sınıf orta öğretim öğrencilerinin fiziksel ve kimyasal değişimlerle ilgili yanlış kavramalarının belirlenmesi ve öğrencilerin fiziksel ve kimyasal değişmelerle ilgili problemlerinin nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Bu amaçla çalışmada bir kavram yanılgısı teşhis testi geliştirilerek öğrencilere uygulanmıştır. Çalışmanın örneklemini 2014-2015 eğitim öğretim yılında Balıkesir il merkezinde yer alan Fen Lisesi ve Anadolu Liselerinin 9, 10 ve 11. sınıflarında öğrenim gören 834 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmadan elde edilen nicel veriler SPSS 19.0 programı ile analiz edilmiştir. Nitel veriler için içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda genel anlamda öğrenci başarısı ortalamasının, testten alınacak puan ortalamasının üstünde olduğu belirlenmiştir. Ancak okulların başarı ortalamaları arasında fen lisesi yönünde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet açısından kızlar yönünde anlamlı fark belirlenirken, sınıf seviyesi açısından öğrenciler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Fiziksel ve kimyasal değişimlerle ilgili olarak, öğrencilerin "bütün fiziksel değişimler geri dönüşümlüdür", "fiziksel değişimlerde enerji değişimi olmaz" ve "fiziksel değişmelerde madde oluşumuna neden olan kimyasal bağlarda değişme" olur şeklinde önemli yanlış kavranmalara sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin kimyasal reaksiyonlardaki ısı alnması ve verilmesini anlama ve oksijenle olan tepkimelerin bir yanma tepkimesi olduğunu anlama konusunda güçlükleri olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonunda öğretmenlerin öğrencilerde fiziksel ve kimyasal değişimlerle ilgili olarak yanlış kavramaların olduğunu gözlemlediklerini belirttikleri sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın sonunda fiziksel ve kimyasal değişimler konusunun öğretilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.The distinction between physical and chemical changes is one of the important topics that high school chemistry students must learn. The aim of this study is to identify misconceptions of 9th, 10th and 11th grade high school students about physical and chemical changes and to find out the reasons concerning why the students have problems about physical and chemical changes. For this purpose a diagnosing misconception test was developed and applied to secondary school students. The participants of the study consist of 834 9th, 10th and 11th science class students who were attending to Anatolian High Schools and Science High Schools in the centre of Balıkesir in 2014-2015 academic years. The qualitative data obtained from the study were analysed by using SPSS 19.0 programme. Content analyses was used to analysis quantitative data obtained from the study. At the end of the study, it was identified that the average of the students' success was generaly higher than the average of the point that would be taken in the test. However, among the average of the success of the schools, it was indicated that there was statistically meaningful difference of Science High School. In terms of gender, while a meaningful difference was identified among girls in terms of the levels of the classes statistically a meaningful difference was not identified. Related to pyscical and chemical changes, students were indicated to have important misconceptions like "all the physical changes are recyled", "there are no energy change in physical changes" and "chemical bonds which cause material formation in physical changes". Also, it was indicated that students had difficulty in understanding the exchange of the heat in chemical reactions and that the reactions with oxygen were burning reactions. As a result of interviews with the teachers, it was concluded that teachers observed students had misconceptions related to physical and chemical changes. At the end of the study, some suggestions related to the teaching of the subjects of the physical and chemical changes were made.