Vergi cennetlerindeki vergi kayıp ve kaçakların vergi gelirleri üzerindeki etkisinin uluslararası boyutları ile incelenmesi

Abstract

Vergi cennetleri, düşük veya sıfır vergi oranları, şeffaf olmayan finansal sistemleri ve gevşek düzenleyici yapılarıyla küresel ekonomide önemli bir rol oynamaktadır. Çok uluslu şirketler ve yüksek gelirli bireyler, vergi yükümlülüklerini azaltmak amacıyla bu bölgeleri kullanarak vergi erozyonuna neden olmaktadır. Başta ABD olmak üzere birçok Avrupa ülkesindeki şirket ve girişimciler, yıllık kazançlarını veya servetlerini vergiden muaf tutabilmek amacıyla vergi cennetlerini bir araç olarak kullanabilmektedirler. Vergi cenneti olarak sınıflandırılan birçok bölgede Gelir ve Kurumlar vergisi gibi devletlere temel kaynak oluşturan vergilerin oranları ya sıfır ya da beklenenin çok altında alınmaktadır. Bu durum, devletlerin vergi gelirlerinde ciddi kayıplara yol açarken, kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesine engel olmaktadır. Bunun yanında devletler vergi tabanını değiştirmek zorunda kalmakta, gelir üzerinden alınamayan vergileri harcamalar üzerinden tahsil etmeye çalışmaktadırlar. Diğer taraftan vergisini tam olarak ödeyen mükelleflerin aleyhine rekabet eşitliğini de bozmaktadır. Bu çalışmada, vergi cennetlerinin vergi gelirleri üzerindeki etkileri çeşitli bulgular üzerinden ele alınmaktadır. Öncelikle, vergi cennetlerinde kayba uğratılan verginin Kurumlar ve Gelir Vergisi üzerindeki etkileri ele alındıktan sonra, vergi cennetlerinde dönen paranın toplam vergi hasılatına oranı sayısal veriler üzerinden incelenmektedir. Ayrıca vergi cennetleri nedeniyle ülkelerin tahmini vergi kayıpları tablolar üzerinden gösterilmektedir. Sayısal veriler Tax Juctice Network, OECD gibi uluslararası kuruluşların veri tabanından alınmıştır. Çalışmada ayrıca, OECD ve diğer uluslararası kuruluşların vergi kaçakçılığı ile mücadeleye yönelik önerileri ele alınarak, politika yapıcılar için çıkarımlar sunulmaktadır. Bu araştırma, vergi cennetlerindeki gelir kayıplarının azaltılması ve vergi tabanının korunmasına yönelik literatüre katkı sağlamayı da amaçlamaktadır.Tax havens play an important role in the global economy with their low or zero tax rates, opaque financial systems and lax regulatory structures. Multinational corporations and highincome individuals use these regions to reduce their tax liabilities, causing tax erosion. Companies and entrepreneurs in many European countries, especially the USA, can use tax havens as a tool to exempt their annual earnings or wealth from tax. In many regions classified as tax havens, the rates of taxes that constitute the basic resources of states, such as Income and Corporate Tax, are either zero or much lower than expected. This situation causes serious losses in tax revenues for states and prevents the effective execution of public services. In addition, states are forced to change their tax base and try to collect taxes that cannot be collected on income from expenditures. On the other hand, it also disrupts competitive equality to the detriment of taxpayers who pay their taxes in full. In this study, the effects of tax havens on tax revenues are discussed through various findings. First, after considering the effects of tax losses in tax havens on Corporate and Income Tax, the ratio of money circulating in tax havens to total tax revenue is examined through numerical data. In addition, estimated tax losses of countries due to tax havens are shown through tables. Numerical data are taken from the database of international organizations such as Tax Juctice Network and OECD. The study also addresses the suggestions of OECD and other international organizations to combat tax evasion, and offers implications for policy makers. This research also aims to contribute to the literature on reducing revenue losses in tax havens and protecting the tax base.