Pediatrik gastroenteritlerde rotavirus ve adenovirus sıklığı: Retrospektif bir değerlendirme

Abstract

Amaç: Beş yaş altı çocuklarda bildirilen gastroenterit olgularının çoğundan viral etkenler sorumlu tutulmaktadır. Ro - tavirus ve adenovirus ise en sık karşılaşılan viral patojenler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, akut gastroenterit ön tanısıyla başvuran çocuk hastalarda rotavirus ve adenovirus antijen pozitifliği sıklığının belirlenmesi ve yaş, cinsiyet ile mevsimlere göre dağılımının değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntemler: Hastanemize Ocak 2013 – Aralık 2024 tarihleri arasında başvuran, akut gastroenterit ön tanısı alan, rota - virus ve adenovirus antijen testi istenen 0–18 yaş aralığındaki hastalara ait veriler retrospektif olarak incelendi. Tıbbi mikrobiyoloji laboratuvarına gönderilen taze gaita örneklerinde rotavirus ve adenovirus antijenlerini aynı anda sapta - yabilen immünokromatografik test [TEST-IT ® Rota-Adeno (Türklab, İzmir, Türkiye)] kullanıldı. Veriler yaş grupları, cinsiyet ve mevsimlere göre analiz edildi. Bulgular: Toplam 1725 hasta örneğinin 312’sinde (%18.1) viral antijen pozitifliği saptandı. Olguların 222’sinde (%12.9) yalnızca rotavirus, 61’inde (%3.5) yalnızca adenovirus, 29’unda (%1.7) ise her iki virus birlikte pozitif idi. Rotavirus pozitifliği saptanan toplam 251 hastanın 128’i (%51) erkek, 123’ü (%49) kızdı. Adenovirus pozitifliği saptanan 90 has - tanın ise 53’ü (%58.9) erkek, 37’si (%41.1) kızdı. Antijen pozitifliği en sık 3–5 yaş grubunda görüldü. Rotavirus pozi - tifliğinin ilkbahar mevsiminde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı (p<0.001), adenovirus pozitifliği açısından ise mevsimler arasında anlamlı bir fark bulunmadığı saptandı (p=0.782). Sonuç: Pediatrik yaş grubunda görülen akut gastroenteritlerin etiyolojisinde rotavirus ve adenovirus önemli bir yer tutmaktadır. Bu etkenlerin doğru şekilde tanımlanması gereksiz antibiyotik kullanımının azaltılmasına katkı sağlaya - bilir. Ayrıca rotavirus aşısı kullanımının artmasının ciddi klinik tabloların ve hastaneye yatışların azalmasına katkıda bulunabileceği düşünülmektedirObjective: Viral agents cause the majority of gastroenteritis cases in children under five. Rotavirus and adenovirus are the most common. This study determined the frequency of rotavirus and adenovirus antigen positivity in pediatric patients with acute gastroenteritis. It also examined distribution by age, sex, and season. Methods: Data from patients aged 0–18 years admitted to the hospital between January 2013 and December 2024 with a preliminary diagnosis of acute gastroenteritis and tested for rotavirus and adenovirus antigens were retrospectively analyzed. Fresh stool samples submitted to the medical microbiology laboratory were examined using an immuno - chromatographic test capable of simultaneously detecting rotavirus and adenovirus antigens (TEST-IT ® Rota-Adeno [Türklab, İzmir, Türkiye]). Data were analyzed according to age group, sex, and season. Results: Viral antigens were detected in 312 (18.1%) of the 1,725 samples analyzed. Of these, 222 (12.9%) were positive only for rotavirus, 61 (3.5%) only for adenovirus, and 29 (1.7%) for both viruses. Among the 251 patients with rotavirus positivity, 128 (51%) were male and 123 (49%) were female. Of the 90 patients with adenovirus positivity, 53 (58.9%) were male, and 37 (41.1%) were female. Antigen positivity was most frequently observed in the 3–5-year age group. Rotavirus positivity increased significantly during the spring months, defined as March through May (p<0.001), while no significant seasonal difference was observed for adenovirus positivity throughout the year (p=0.782). Conclusion: Rotavirus and adenovirus are significant contributors to the etiology of acute gastroenteritis in the pedi - atric population. Accurate identification of these viral agents may help reduce unnecessary antibiotic use. Increased rotavirus vaccination coverage may decrease the incidence of severe clinical presentations and hospitalizations