Modern düşünce akımları ve tasavvufi düşüncenin önemi

Abstract

Tasavvufta, insanın gerçek aşkı, Rabbine olan aşkıdır. Tasavvufî düşüncede insanın kendini sevmesi ve kendisine âşık olması anlamını taşıyan narsizm düşüncesi reddedilerek insanın Rabbine âşık olması öngörülür. Makalede hümanizm, pragmatizm, hedonizm gibi düşünce akımlarının çıkmazlarına karşılık tasavvufun öngördüğü düşünce sistemlerinin çözümler sunduğu ele alınmıştır. Mesela insan, hümanizmin dayattığı bencil ve ben merkezli bakış açısı yerine samimiyetle Rabbine bağlanma olan ihlâs anlayışıyla hayatını anlamlandırır. Pragmatist anlayış, aynı zamanda başarı odaklı bir felsefedir. Bu bağlamda tasavvuf, kişisel menfaate dayalı pragmatizm anlayışı yerine insanlara fedâkarlıkla yardımda bulunma ve kardeşinin iyiliğini kendi menfaatinin önüne geçirerek ona koşulsuz yardımda bulunma duygusunu esas alır. Hedonizm denilen ‘hazcılık’ anlayışı, insanın istek, ihtiyaç ve arzularından beslenir. Tasavvuf, nefis ve arzu merkezli zevkleri amaçlayan hedonizmin yerine ilahî heyecanları ve zevkleri esas alan vecd duygusunu ve Rabbin ikramlarından memnun olma olan kanaat anlayışını merkeze alır. Böylece bu makalede tasavvufî düşüncenin modern dönemin düşünce akımlarının içerisindeki sorunlara karşı çözüm ürettiği sonucuna varılmıştır.

In Sufism, the real love of man is his love towards his Lord. Sufi thought refuses the act of self-love, called narcissism, and anticipates being in love with the Lord. In this article, it is discussed that the thought systems envisaged by Sufism offer solutions to the deadlocks of thought movements such as humanism, pragmatism and hedonism. For example, man makes sense of his life with sincerity, which is sincerely connecting to his Lord, instead of the selfish and selfcentred perspective imposed by humanism. Pragmatist understanding is also a success-oriented philosophy. In this context, Sufism is based on the understanding of altruism, which is to help people with self-sacrifice and to help people unconditionally by putting the welfare of their brother before their own interests, rather than the understanding of pragmatism based on personal benefit. The understanding of hedonism, which emphasizes the principle of 'enjoyment', is fed by human needs and desires. Sufism focuses on the understanding of contentment, which is ecstasy instead of hedonism, which aims at self and desirecentred pleasures. Thus, in this article, it has been concluded that mystical thought produces solutions to the problems in the currents of thought of the modern period.