Kimlik politikaları ve ulusalcı kimlik politikalarına tepki türleri

Abstract

18. yüzyılın son çeyreğinden itibaren siyasal ve toplumsal alanın bütün ana kütlesini önemli ölçüde dönüştüren modernite ulusalcılığı siyasal bir proje olarak devreye sokmuş, kısa sürede kıta Avrupa’sındaki geleneksel örgütlenme biçimlerinin yıkılmasına sebebiyet vermiştir. Bu süreç kısa süre içerinde Osmanlı devletini de yıkıcı bir şekilde etkilemiş, Türk ulusalcılığının söylemsel ve siyasal alt yapısını oluşturmuş, yeni devletin kurulmasını sağlamıştır. Ulusalcılık doğası gereği tek/üst/ulusal kimliği merkeze alan bir birey tasavvuru kurduğundan, farklı etnik, dinsel ve kültürel kimlikleri dışlama eğilimi gösterir. Ancak, anakütle toplumun kimlik ve kültüründen etnik ve dinsel aidiyetleri bakımından farklılaşan diğer toplumsal gruplar kendilerine özgü tarihsel deneyimler ve pozisyonlarından dolayı ulusalcı politikalar karşısında birbirlerinden farklı tepki türleri sergilemiş olmaları gerekir. Bu çalışma, Türkiye örneğinde ulusalcılığa karşı geliştirilen tepkileri incelemeyi ve bir tipoloji geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda spesifik olarak çalışmanın amacı, tüm etnik ve dini aidiyetlerin tepkilerini incelemek değil, bunlar arasından temsili örnekler seçerek başlıca tepki türlerinin karakteristik özelliklerini belirlemektir. Bu çalışma Türkiye’de ulusalcılığa tepkilerin üç ana türde kendini gösterdiğini ileri sürmektedir. a) karşı-ulusalcı tepki, b) çokkültürcü tepki, c) çalışmamız için merkezi öneme sahip olan ve literatüre özgün bir katkı sunduğunu düşündüğümüz gönüllü-özdeşlik tepkisi. Bunlardan birincisi Kürt ulusalcılığı, ikincisi Aleviler ve sonuncusu da Çeçenler bağlamında Türkiye tarihsel ve toplumsal dinamikleri üzerinden incelenmektedir.

Modernism, which significantly changed the whole mass of the political and social sphere since the last quarter of the 18th century, used nationalism as a political project, which soon led to the destruction of the traditional organization forms in continental Europe. This process shortly affected the Ottoman state in a destructive way, formed the discursive and politicalsubstructure of Turkish nationalism, and speeded up theestablishment of a new state. Due to its imagined construction of individuals holding a single / upper / national identity, nationalism by its nature tends to exclude different ethnic, religious, and cultural identities. However, other social groups whoseidentity and culture differ in their ethnic and religious affiliations must have exhibited different reactions to nationalist politics due to their unique historical experiences and positions. This study aims to examine the reactions developed against nationalism in Turkey and to develop a typology of such reactions. The intention of of this work, in this context, is not to examine the reactions of all ethnic and religious affiliations, butto select the representative examples among them to characterize the main types of reaction. This study suggests that reactions to nationalism in Turkey are manifested in three main types. a) counter-nationalist response, b) multiculturalist response, c) voluntary-identification response that we think has a centralized prescription for our work and that offers a specific contribution to the literature. The first one is examined through the example of Kurdish nationalism, the second one through the example of the Alevis and the final one through the example of the Chechens, all in the context of their own historical and social dynamics in Turkey